© 2016 by Zevenbergen

Het is 1851 nabij Charleston, South Carolina. Een jonge slaaf rent door de bossen naar een geheime locatie waar hij mensen zal ontmoeten die hem gaan helpen om naar Canada te ontsnappen. Achter hem ziet hij nog wat licht schijnen en een groep honden blaffen in de verte. Nog maar 4 maanden geleden kwam hij aan vanuit Afrika, zijn thuisland. Op het land hoorde hij van de "underground railroad", een soort van netwerk van abolitionisten die slaven helpen te vluchten naar Canada. Om zijn vrijheid weer terug te winnen heeft hij dus een spannende tocht voor de boeg naar het vrije land!

Uitgever: Academy Games

Designer: Brian Mayer

Jaar: 2012

Spelers: 1 - 4

Speelduur: 60 - 120 min

Categorie: coöperative, pick up and deliver, point to point movement,  variable player powers

Reviewer: Sann Zevenbergen

In Freedom the underground railroad van Academy Games speel je een van de abolitionisten die zoveel mogelijk slaven naar Canada moet brengen. Vanuit de plantages beweeg je de slaven (vertegenwoordigd door houten blokjes), naar het noorden. Daar gaan ze van plaats naar plaats en stad naar stad, terwijl ze uit de handen proberen te blijven van de slavenvangers, die de slaven terugbrengen naar de markt.

Laten we eerst eens even kijken naar het prachtige bord. Aan de linkerzijde staat de bekende krant the North Star, waar het eerste deel van de acties plaatsvinden. Van boven naar beneden zien we:

  • support. Om verder te gaan naar het volgende tijdsvlak en om uiteindelijk te winnen moeten we support verzamelen van de Amerikanen. Dit doen wij door deze tokens te kopen van het geld dat we verdienen in het spel. We proberen, als het ware, de Amerikanen bewust te maken van het feit dat slavernij fout is.

  • Conductor. We kunnen conductor tokens kopen om slaven te verplaatsen van de ene naar de andere plaats. De tokens zijn beperkt, maar de laatste blijft altijd in het spel, zodat er altijd wel iemand is die slaven kan verplaatsen.

  • Fundraising. Dit is gratis en levert geld op voor alle slaven in het desbetreffende gebied. Als we goed werk aan het doen zijn, verdienen we dus meer geld omdat de mensen zien dat het werkt!

Onderaan vinden we de Abolitionisten kaarten. Deze kunnen goed zijn en slecht zijn. De kaarten zijn historisch accuraat en middels uitleg van het fenomeen leer je ook echt meer van die periode, van de mensen die toen leefden (voor- en tegenstanders) en de impact die beslissingen hadden op de onderdrukte slaven. Kaarten kunnen gekocht worden en de eerste kaart in de rij treedt bij een negatief effect in werking aan het begin van de volgende beurt.

 

Aan de rechterzijde zien we oost-Amerika en Canada, totaal verdeeld in 3 gebieden. Middels lijnen zijn de routes aangegeven. In kleur zie je de routes van de slavenjagers. Wanneer een slaaf in zijn spoor komt, wordt hij argwanend en gaat hij bewegen in de richting van de slaaf om te kijken waar dat geluid of gerucht vandaan kwam.

Bij Canada zie je hoeveel slaven je bevrijd hebt en rechts bovenin komt de kaart te liggen waar je missie op staat en waar de "verloren" slaven komen te liggen. Rechts zie je vervolgens de slavenmarkt. Elke ronde komen de onderste slaven er bij de plantages bij en schuift de rij op. Hier komen ook de opgepakte slaven bij. Wanneer de slaven niet op de plantages geplaatst kunnen worden, gaan zij helaas "verloren".

 

Nadat de setup volgens het regelboek is gedaan (tokens, kaarten, startgeld etc.) kan het spel beginnen. Het spel verloopt vervolgens op de volgende wijze:

 

  • Slave catcher phase

  • Planning phase

  • Action phase

  • Slave market phase

  • Lantern Phase

In de slave catcher phase worden twee speciale dobbelstenen gerold om te bepalen welke slavenjager beweegt en waar naartoe. 

 

In de planning phase kan een van de tokens worden gekocht (support, conductor of fundraising). Dit is bepalend voor de action phase.

 

In de Action Phase kan de speler: 

  • Gebruik maken van zijn speciale eigenschap (dit is voor iedereen anders) 

  • Zijn eenmalige speciale eigenschap (waarna de speler-kaart moet worden omgedraaid),

  • Mag de speler tot en met 2 tokens uitspelen

  • En mag hij een abolitionisten kaart pakken/ kopen en uitspelen.

 

In de slave market phase gaan de nieuwe slaven van de markt naar de plantages. Slaven die hier niet meer bij passen gaan naar de "verloren slaven" positie, rechtsbovenin.

 

Tot slot vindt de lantern phase plaats waarin de laatste kaart van de rij wordt uitgespeeld, dit kan dus betekenen dat de laatste kaart verdwijnt en de rij weer wordt aangevuld, maar het kan dus ook zijn dat hiervoor nog een negatief effect plaatsvindt.

 

Daarna begint een volgende ronde en gaat de eerste speler marker naar de volgende speler.

 

De spelers winnen wanneer alle support tokens zijn gekocht en alle benodigde slaven zijn ontsnapt naar Canada voordat er teveel slaven verloren zijn en het spel dus verloren is. 

 

Conclusie:

Freedom, the underground railroad is een thematisch erg sterk coöperatief spel dat er ook nog eens prachtig uitziet. Het bord is fenomenaal en middels waargebeurde feiten en momenten uit de Amerikaanse geschiedenis wordt het verhaal verteld van de dappere mensen die de underground railroad tot een succes maakten. Je voelt je echt verantwoordelijk voor de slaven en hun lot, waarbij je jezelf soms betrapt een emotionele keuze te maken in plaats van de meest verstandige. Het liefst zie je dat geen enkele slaaf gepakt wordt, waar het soms echt nodig is om de een "op te offeren" om daarna een grotere groep te helpen.

 

Het spel is een vrij lastige puzzel om op te lossen. Iedere keer moet je toch weer de plantages voldoende leeg krijgen, zodat er geen slaven verloren gaan. Tegelijk wil je je beurt zo effectief mogelijk benutten en zoveel mogelijk geld binnen krijgen om je doel te behalen. Daar komt het tweede punt om de hoek kijken, geld is spaars! Bedenk dus goed wat je met je geld doet. 

 

Het spel voelt een beetje aan als Pandemie met een slavernij thema. Net als in Pandemie kun je te maken krijgen met het Alpha Player syndroom, waarbij er 1 persoon is die bepaald wat er gedaan dient te worden. Dit kan zeker bij dit spel veel plezier bederven.

 

Indien je geïnteresseerd bent in de slavernij, coöperatief leuk vindt spelen en wat wilt leren dan is dit een erg sterk spel. Het duurt wel wat langer dan pandemie en zonder waardering voor de teksten kan het wat repetitief zijn omdat het thema nu eenmaal zo belangrijk is. Aangezien ik geschiedenis erg interessant vind en hou van coöperatief spelen heeft dit spel voor mij bestaansrecht naast Pandemie. Echter kan ik het begrijpen wanneer je tussen 1 van beide kiest omdat ze wel een beetje hetzelfde doen.

Meer weergeven